ความฉลาดทางอารมณ์ดิจิทัล (DEQ)

ความฉลาดทางอารมณ์ดิจิทัล (Digital Emotional Intelligence: DEQ) หมายถึง ความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่นผ่านสื่อดิจิทัล เช่น การเอาใจใส่ผู้อื่น การแสดงน้ำใจ และการช่วยเหลือผู้อื่นบนโลกออนไลน์ แบ่งออกเป็น 3 องค์ประกอบ (Park, Y., 2016; DQ Institute, 2017 และมูลนิธิอินเทอร์เน็ตพัฒนาไทย, 2560: 18)

1. ความเข้าใจ เห็นใจ มีน้ำใจต่อผู้อื่นบนโลกดิจิทัล (Empathy) เป็นการช่วยเหลือผู้อื่นบนโลกดิจิทัล หรือสื่อออนไลน์ต่างๆ เช่น การแบ่งปันความรู้บนโลกออนไลน์ การแสดงความเห็นใจและช่วยเหลือต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในสื่อสังคมออนไลน์

2. ความตระหนักและการควบคุมอารมณ์ (Emotional Awareness and Regulation) เป็นการยับยั่งชั่งใจเมื่อเห็นเนื้อหาที่ไม่ถูกใจ ไม่แสดงอารมณ์เชิงลบผ่านการแสดงความคิดเห็นในโลกออนไลน์ เป็นความสามารถในการรควบคุมอารมณ์กับสิ่งที่ไม่ถูกใจในโลกดิจิทัล

3. ความตระหนักด้านอารมณ์และสังคม (Social and Emotional Awareness) เป็นความสามารถในการแสดงออกถึงการรับรู้เกี่ยวกับตนเองในสังคมและสิ่งแวดล้อมดิจิทัล เพื่อให้สามารถอยู่ในสังคมดิจิทัลได้อย่างมีความสุข

โดยความฉลาดทางอารมณ์ดิจิทัลมีสมรรถนะ 5 ด้าน (Philip Powell, 2017) ได้แก่

1. การรับรู้ (Perceive) เป็นการใช้เครื่องมือในการสร้างข้อมูลและเข้าถึงข้อมูลอย่างถูกต้อง

2. ความเข้าใจ (Understand) เป็นการทำความเข้าใจกับข้อมูลที่ถูกต้อง

3. การนำไปใช้ (Use) เป็นการประเมินข้อมูลที่รับรู้ และมีวิธีการนำข้อมูลไปใช้อย่างถูกต้อง

4. การจัดการ (Manage) เป็นการจัดการข้อมูลทางกายภาพและข้อมูลดิจิทัล

5. การเชื่อมต่อ (Connect) เป็นการประยุกต์ใช้ข้อมูลเชื่อมต่อความสัมพันธ์ระหว่างกันในสังคม