fbpx
ความคิดสร้างสรรค์สร้างได้

ความคิดสร้างสรรค์สร้างได้

ความหมายของความคิดสร้างสรรค์

ความคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) หมายถึง กระบวนการคิดที่แฝงไปด้วยความคิดหลากหลายรูปแบบโดยเห็นถึงความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ ผู้คิดสามารถเลือกความคิดใดความคิดหนึ่งหรือสามารถต่อยอดความคิดที่หลากลายเป็นความคิดใหม่ โดยอาศัยภูมิความรู้และจินตนาการ สามารถสร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่เกิดจากความคิดที่แตกต่างไปจากเดิม เช่น มีความคิดริเริ่มใหม่ๆ มีผลงานสร้างสรรค์ เป็นต้น ความคิดสร้างสรรค์นี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเหมาะสม ไม่จนต่อสถานการณ์หรือสภาพแวดล้อม ซึ่งสามารถพัฒนาไปสู่การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ได้ ทวีป อภิสิทธิ์ (2559: 10, เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์, 2545: 4-14, สุวิทย์ มูลคำ, 2547: 9) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, 2540: 191 และศรีสุรางค์ ทีนะกุล, 2542: 12)

กระบวนการคิดสร้างสรรค์

กระบวนการคิดสร้างสรรค์ (Creative Process) ของ Torrance (1962) ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การค้นหาความจริง (Face Finding) การค้นหาปัญหา (Problem Finding) การค้นหาความคิด (Idea Finding) การค้นพบคำตอบ (Solution Finding) และการยอมรับผลการค้นหา (Acceptance Finding) (ทวีป อภิสิทธิ์, 2559: 11) ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสัมพันธ์ดังแผนภาพ

รูปกระบวนการคิดสร้างสรรค์ของ Torrance

1. การค้นหาความจริง (Face Finding) เป็นการพิจารณาคำตอบอันเกิดจากความสับสนวุ่นวายใจ

2. การค้นหาปัญหา (Problem Finding) เป็นการรับรู้ว่ามีปัญหาหรือมองเห็นปัญหา

3. การค้นหาความคิด (Idea Finding) เป็นการสร้างทางเลือกในการแก้ปัญหา และรวบรวมความคิด เพื่อเลือกวิธีที่ดีที่สุดในการแก้ปัญหา

4. การค้นพบคำตอบ (Solution Finding) เป็นการค้นหาคำตอบโดยการทดสอบสมมติฐาน

5. การยอมรับผลการค้นหา (Acceptance Finding) เป็นการพิสูจน์สมมติฐานได้ หรือสามารถแก้ปัญหาได้ และยอมรับผลการแก้ปัญหานั้น

 

กระบวนการคิดสร้างสรรค์ (Creative Process) ของ Guilford (1967) ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การรู้และเข้าใจ (Cognition) การจำ (Memory) การคิดแบบอเนกนัย (Divergent Thinking) การคิดแบบเอกนัย (Convergent Thinking) และการประเมินค่า (Evaluation) (ทวีป อภิสิทธิ์, 2559: 1215) ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสัมพันธ์ดังแผนภาพ

รูปกระบวนการคิดสร้างสรรค์ของ Guilford

1. การรู้และเข้าใจ (Cognition) เป็นขั้นตอนที่ใช้สมองรับรู้และเข้าใจสิ่งต่างๆ ได้อย่างรวดเร็ว

2. การจำ (Memory) สมองสามารถตอบสนองโดยเก็บสะสมข้อมูลที่เรียนรู้เอาไว้ แล้วระลึกออกมาใช้ได้ตามต้องการ

3. การคิดแบบอเนกนัย (Divergent Thinking) สมองสามารถคิดได้หลากหลาย ไม่จำกัดจำนวนจากสิ่งเร้าที่กำหนดมาให้

4. การคิดแบบเอกนัย (Convergent Thinking) สมองสามารถคิด เลือก และตอบสนอง ได้ดีที่สุดจากข้อมูลที่กำหนดมาให้

5. การประเมินค่า (Evaluation) สมองสามารถตัดสินและประเมินค่าข้อมูลที่กำหนดมาให้ตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้

 

อ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งขาติ. (2540). ทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อพัฒนากระบวนการคิด ต้นแบบการเรียนรู้ทางด้านหลักทฤษฎีและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.

ศรีสุรางค์ ทีนะกุล. (2542). การคิดและการตัดสินใจ. กรุงเทพฯ: เธิร์ดเวฟ เอ็ดดูเคชั่น.

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2545). การคิดเชิงสร้างสรรค์. กรุงเทพฯ: ซัคเซสมีเดีย.

สุวิทย์ มูลคำ. (2547). กลยุทธ์การสอนคิดสร้างสรรค์. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมพ์.

คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2554). การคิดและการตัดสินใจ. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

ทวีป อภิสิทธิ์. (2559). กิจกรรมส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์สำหรับเด็กและเยาวชน. พิมพ์ครั้งที่ 1กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.