fbpx

การสื่อสารสุขภาพดิจิทัล (Digital Health Communication)

การสื่อสาร (Communication)

เป็นกระบวนการถ่ายทอดข่าวสาร ข้อมูล ความรู้ ประสบการณ์ ความรู้สึก ความคิดเห็น ที่เป็นความต้องการจากผู้ส่งสารผ่านช่องทางต่างๆ เช่น การพูด การเขียน การให้สัญลักษณ์ การจัดกิจกรรมต่างๆ ไปยังผู้รับสาร ได้ตามความเหมาะสม โดยมีวัตถุประสงค์ให้เกิดการรับรู้ร่วมกัน

องค์ประกอบของการสื่อสาร (Elements of Communication)

ผู้ส่งสาร (Sender)

เป็นบุคคล กลุ่มบุคคล หรือหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการส่งสารหรือเป็นแหล่งกำเนิดสาร

สาร (Message)

เป็นเรื่องราวหรือสิ่งที่ผู้ส่งสารได้ส่งออกมา อาจอยู่ในรูปแบบของ ข้อมูล ความรู้ ความคิด ความต้องการ หรืออารมณ์

ช่องทาง (Channel)

เป็นสื่อกลางของการส่งสาร นำสารจากผู้ส่งสารไปยังผู้รับสาร อาจใช้การพูด การเขียน โดยอาศัยภาษาหรือสัญลักษณ์ หรือการใช้สื่อ

ผู้รับสาร (Receiver)

เป็นบุคคล กลุ่มบุคคล หรือมวลชนที่รับเรื่องราวข่าวสารจากผู้ส่งสาร

 

 

การสื่อสารสุขภาพ (Health Communication)

เป็นการดำเนินงานเพื่อการสื่อสารระหว่างผู้รับสารและผู้ส่งสาร เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพได้ง่ายและทั่วถึง มีการจัดองค์ความรู้แบบมีส่วนร่วม แลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ของตนเองร่วมกับผู้อื่น

 

ความสำคัญของการสื่อสารทางสุขภาพ

1. การสื่อสารสุขภาพสามารถช่วยชีวิต

การพัฒนาการสื่อสารสุขภาพที่ดี จะช่วยให้ประชาชนรู้จักวิธีรักษาสุขภาพของตนและคนใกล้ตัว สามารถช่วยชีวิตคนได้ เช่น
– ช่วยให้คนไข้เลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสม
– ปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์ได้ถูกต้อง
– ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยอาการไข้ได้ถูกต้อง
– ลดความเสี่ยงจากการใช้ยาผิด
– ช่วยให้ประชาชนพ้นจากการใช้ชีวิตที่เสี่ยงภัยโดยไม่รู้ตัว

2. การสื่อสารสุขภาพช่วยป้องกันการระบาดของโรคได้

การสื่อสารสุขภาพ สามารถช่วยกระจายข่าวสารความรู้ให้แก่ประชาชน ช่วยให้ประชาชนรู้วิธีหลีกเลี่ยงป้องกัน ลดความตื่นตระหนกของประชาชน เมื่อประชาชนมีความรู้ในการหลีกเลี่ยง ป้องกัน มีการร่วมมือที่ดี การระบาดของโรคก็อาจชะลอลงหรือถึงขั้นยุติลงได้

3. ช่วยให้เกิดการปรับปรุงระบบการให้บริการด้านสุขภาพ

การมีบุคลากรที่เป็นนักสื่อสารสุขภาพ เช่น อาสาสมัคร หรือเจ้าหน้าที่สื่อสารที่พร้อมจะรับฟังหรือมีความเข้าใจในความต้องการของคนไข้ จะช่วยให้หน่วยงานสามารถปรับรูปแบบการให้บริการ หรือแก้ไข้ปัญหาข้อบกพร่องของการให้บริการได้ดี และในระดับรัฐบาล ช่วยให้เกิดการปรับปรุงนโยบาย สาธารณะด้านสุขภาพได้

4. เปิดโอกาสให้สังคมมีส่วนร่วมในระบบสุขภาพ

การเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการสร้างและพัฒนาระบบสุขภาพของสังคม เป็นแหล่งที่มาของความริเริ่มสร้างสรรค์ในเรื่องการให้บริการและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางด้านสุขภาพ และที่สุดสังคมจะสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบาย และตรวจสอบการให้บริการจนนำไปสู่มาตรฐานการบริการที่สูงขึ้นมีประสิทธิภาพขึ้น

5. ลดต้นทุนของการบริการด้านสุขภาพ

การให้ความรู้และให้วิธีการแก่ประชาชนในการป้องกันรักษาสุขภาพของตนเอง ในทางงบประมาณ การป้องกันหรือการหลีกเลี่ยงภาวะเสี่ยงภัยทางสุขภาพ มีต้นทุนถูกกว่าการรักษาเยียวยา ลดผลกระทบจาก ความยากจน

การสื่อสารที่ดี (Good Communication)

ผู้สื่อสารจะต้องให้ความสำคัญกับผู้ฟังมากกว่าตัวเราเอง เพราะวัตถุประสงค์ของการสื่อสาร จะต้องทำให้ผู้ฟังเข้าใจและคล้อยตามเรื่องราวหรือสารที่ส่งไป หากเราสื่อสารได้ตรงกับความต้องการของผู้ฟังแล้ว ย่อมทำให้การสื่อสารสมบูรณ์ โดยการให้ความสำคัญในการพัฒนาตัวเองให้เป็นนักสื่อสารที่ดีควรพัฒนาทักษะดังนี้

1. การสร้างความสัมพันธ์ที่ดี

นักสื่อสารที่ดีจะต้องเข้าใจความต้องการของผู้ฟังมากกว่าความต้องการของผู้ส่งสารเพียงอย่างเดียว ทำให้ผู้ฟังเกิดความรู้สึกที่ดี

2. การพูดให้จูงใจผู้ฟัง

นักสื่อสารที่ดีจะต้องพูดให้น่าสนใจ มีพลังในการกระตุ้นผู้ฟังให้อยากฟัง ทำให้ผู้ฟังมองเห็นสิ่งต่างๆ ได้ชัดเจน เห็นคุณค่าและประโยชน์

3. การรับฟังความต้องการของผู้ฟัง

นักสื่อสารที่ดีจะต้องสนใจความต้องการของผู้ฟัง ดังนั้นการเปิดใจรับฟังทำให้การสื่อสารจะเกิดประโยชน์ทั้ง 2 ฝ่าย

4. การเรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์

นักสื่อสารที่ดีจะต้องเรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังที่แตกต่างกัน ยิ่งเข้าใจผู้ฟังได้มาก จะทำให้เรารู้วิธีที่จะเข้าถึงผู้ฟังและสามารถเชื่อมต่อกับผู้ฟังได้เหมาะสมมากยิ่งขึ้น

5. การมองผู้ฟังด้วยทัศนคติเชิงบวก

การสื่อสารมักไม่ราบรื่นเสมอไป เนื่องจากผู้ฟังมีความคิดเห็น ความเชื่อ ค่านิยม ประสบการณ์ ไม่เหมือนกัน นักสื่อสารที่ดีจะต้องมองผู้ฟังด้วยทัศนคติเชิงบวก และไม่จินตนาการไปเองว่าผู้ฟังรู้สึกอย่างไร